Президентимиз ташаббуси билан қад ростлаган ушбу мажмуадаги очилиш маросими кенг жамоатчилик, соҳа мутахассислари, ОАВ ходимлари ҳамда болажонлар иштирокида катта байрамга айланиб кетди.
Илм-фанга бўлган қизиқиш болаликдан бошланади
Марказ директори Фирдавс Абдухолиқов ўз нутқида мажмуанинг ёш авлод камолотидаги аҳамиятига алоҳида тўхталди. Унинг таъкидлашича, давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган концепция негизида, аввало, ёшларни маърифатли қилиш ғояси ётади:
"Аждодларимиз қолдирган бой мерос бугунги ёш авлодни янги марраларни забт этишга ундаши лозим. Масалан, Ибн Сино ҳали 16 ёшидаёқ ўз билими билан дунёни лол қолдирган, Беруний эса болалигиданоқ юлдузларни кузатган. Янги очилган маскан фарзандларимизга ўз тарихидан фахрланиш туйғусини беради ва уларни янги кашфиётлар сари илҳомлантиради".
Халқаро миқёсдаги ушбу йирик лойиҳа устида Буюк Британиянинг машҳур «1001 кашфиёт» (1001 Inventions) ташкилоти ҳам иш олиб борган. Ташкилот продюсери Аҳмед Салим тадбирда сўзга чиқиб, ўзбек диёридан етишиб чиққан олимларнинг инсоният ривожига таъсири жуда катта бўлганини ва бугунги болалар ҳам келажакда буюк ишларга қодир эканини жўшқинлик билан ифода этди.
Ўз навбатида, Мактабгача ва мактаб таълими вазири ўринбосари Азизбек Турдиев ушбу марказнинг ўзига хос тарихий аҳамияти ҳақида гапириб, мажмуа Гиннеснинг рекордлар китобига киришга улгурганини эслатиб ўтди ҳамда болаларни яратилган замонавий шароитлардан унумли фойдаланишга чақирди.
Музейнинг 4 та сеҳрли ҳудуди: Тарихнинг рақамли инъикоси
Асосан 7 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларга мўлжалланган ушбу майдонча STEM (фан, технология, муҳандислик ва математика) тизимини миллий қадриятлар билан боғлаган ҳолда 4 та алоҳида павильонга ажратилган:
1. Биринчи ҳудуд (Кириш қисми): Меҳмонларни замонавий анимациялар ҳамда "Ўзбекистондан дунёга 1001 ихтиро" деб номланган махсус ёруғлик китоби қарши олади. Шунингдек, болалар ўз билимларини синаб кўришлари учун 8 та сенсорли экран жойлаштирилган.
2. Иккинчи ҳудуд (Алломалар галереяси): Бу ерда ўтмиш ва келажак туташган. Буюк алломаларнинг мум ҳайкаллари ва уларнинг рақамли аватарлари яратилган бўлиб, болалар уларнинг болалик даври билан жонли мулоқот қилиш имконига эга.
3. Учинчи ҳудуд (Кинотеатр): Сунъий интеллект технологиялари ёрдамида тайёрланган 6 дақиқалик махсус анимацион фильм орқали тарихий жараёнлар намойиш этилади.
4. Тўртинчи ҳудуд (Ижод ва фан лабораторияси): Марказнинг энг ҳаракатчан бўлими бўлиб, у ерда 15 дан ортиқ юқори технологияли интерактив станциялар ишлаб турибди.
Илм-фан лабораториясида нималарни кўриш мумкин?
Тўртинчи павильондаги ҳар бир ўйин ва қурилма муайян бир алломанинг илмий концепциясига асосланиб яратилган:
* Математика ва мантиқ (Хоразмий йўналиши): "Катта шар машинаси" ва "Магнитли девор" орқали болалар фикрлашни чархлайдилар.
* Физика ва гидрология (Фарғоний йўналиши): "Сув гирдоби" инсталляцияси сувнинг ҳаракатланиш қонуниятларини амалда кўрсатади.
* Астрономия (Улуғбек ва Али Қушчи йўналиши): Махсус "Рақамли телескоп" ёрдамида коинот сирлари ва сайёраларни кузатиш мумкин.
* Тиббиёт ва саломатлик (Ибн Сино йўналиши): Жисмоний реакцияни аниқловчи қурилмалар ҳамда мувозанатни машқ қилдирадиган замонавий ICAROS (VR) виртуал борлиқ тизими ўрнатилган.
* Креативлик ва санъат: Инфрақизил нурли спрей (рақамли граффити), интерактив "Мусиқа девори" ва рангли соялар эффекти болаларнинг ижодий қобилиятини оширади.
Халқаро хавфсизлик ва кўп тилли муҳит
Интерактив музейдаги барча жиҳозлар ва ўйинлар халқаро Болаларни ҳимоя қилиш сиёсати (Child Safeguarding Policy) талабларига тўлиқ мос келади. Ҳудудда хавфсизлик энг юқори даражада бўлиб, болаларга ҳар бир станцияда кўмаклашиш ва йўл-йўриқ кўрсатиш учун махсус ўқитилган ходимлар (фасилитаторлар) бириктирилган. Маҳаллий ва чет эллик меҳмонларга қулайлик яратиш мақсадида барча маълумотлар ва йўриқномалар ўзбек, рус ҳамда инглиз тилларида тайёрланган.
Ушбу ноёб мажмуанинг очилиши республика медиа оламида катта қизиқиш уйғотди. Тантанали маросимни 20 га яқин етакчи телеканаллар, босма ва электрон нашрлар ҳамда таниқли блогерлар яқиндан ёритиб борди. Мутахассислар фикрига кўра, мазкур лойиҳа ёш авлодни илм-фан ва юксак технологияларга қизиқтиришда мутлақо янги стандартларни белгилаб беради.
