Dunyodagi eng yirik Islom sivilizatsiyasi muzeyi sifatida rasman tan olingan O'zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi nufuzli Ginnesning rekordlar kitobi maqomiga sazovor bo'ldi. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan yaratilgan ushbu keng ko'lamli majmua hozirda mamlakatimiz va xalqaro hamjamiyatning diqqat markazida.
Bu safar hurmatli mehmonlar ro'yxatiga Italiya Respublikasi Parlamenti Deputatlar palatasi a'zosi va Italiya-O'zbekiston do'stlik guruhi rahbari Fabritsio Bensoni boshchiligidagi delegatsiya qo'shildi. Delegatsiya tarkibiga Italiyaning O'zbekistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi o'rinbosari Anna Amari ham qo'shildi.
Markaz hududida bo'lgan dastlabki daqiqalardan boshlab mehmonlar loyihaning ulug'vor me'moriy dizayni, yodgorligi va puxta o'ylanganligini yuqori baholadilar. Markazning har biri o'ziga xos ramziy ma'noga ega bo'lgan to'rtta kirish portali alohida qiziqish uyg'otdi. Delegatsiya asosiy kirish joyi - Ulug'bek portali orqali kirib, uning ustida joylashgan Alak surasining oyatlarini esladi.
Ekskursiya "Buyuk shaxslar galereyasi" bilan boshlandi. Birinchi va Ikkinchi Uyg'onish davrining taniqli olimlari ishtirok etgan va 110 rangli mikromozaika texnikasidan foydalangan holda yaratilgan ko'rgazma mehmonlarda katta taassurot qoldirdi. Qo'lda yasalgan ushbu san'at asarlari tarixiy va estetik qiymati uchun yuqori baholandi.
Islomgacha bo'lgan davrga bag'ishlangan bo'limda delegatsiya insoniyat tsivilizatsiyasining dastlabki bosqichlari haqida ma'lumot oldi. Tosh davri hayotining manzaralari, shuningdek, ov qilish va toshga o'yilgan hayvonlar tasvirlari alohida qiziqish uyg'otdi. Baqtriya, Xorazm, Farg'ona va Choch tsivilizatsiyalariga bag'ishlangan bo'limlar eng ta'sirli deb qayd etildi. Zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda Xorazmning qadimgi sug'orish tizimlarining namoyishi mehmonlarga o'sha davr muhitini his qilish imkonini berdi.
Fabritsio Bensoni shunday dedi:
"Markazning eng ta'sirli jihatlaridan biri uning arxitekturasida qadimiy va zamonaviy ruhlarning uyg'un uyg'unligidir. Interaktiv va multimedia yechimlaridan foydalanish har qanday yoshdagi tashrif buyuruvchilarga madaniyat, din va tarix bilan samarali muloqot qilish imkonini beradi. Ushbu interaktivlik va ko'p formatli yondashuv uning asosiy kuchli tomonlari hisoblanadi."
Markazning Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilishi mutlaqo asosli va adolatli. Ko'lami va mazmunining boyligi jihatidan u haqli ravishda dunyodagi eng yirik va eng ta'sirchan muzeylardan biri hisoblanadi. Ushbu e'tirof ushbu loyihaning ahamiyati va ko'lamini yanada mustahkamlaydi.
Birinchi Uyg'onish davri bo'limida delegatsiya Saljuqiylar davridan qolgan oltin buyumlar, xususan, davlat tug'ralari bilan qiziqdi. Ushbu eksponatlar Islom sivilizatsiyasining yuqori davlatchiligi va madaniyatini aks ettirishi ta'kidlandi.
Ikkinchi Uyg'onish davri bo'limida mehmonlar Amir Temur davri tarixi va madaniyatining keng yoritilishidan taassurot oldilar. Umar Aqta tomonidan ko'chirilgan Qur'on nusxasi va Amir Temur va uning avlodlari bilan interaktiv texnologiyalar orqali muloqot qilish imkoniyati ayniqsa yoqimli bo'ldi. Temuriylar davlatidagi boshqaruv tizimi va diplomatik munosabatlar haqidagi ma'lumotlar katta qiziqish uyg'otdi.
Bibixonimning 22 kilogrammlik ko'ylagi Anna Amarida ayniqsa kuchli taassurot qoldirdi.
Anna Amari, Italiyaning O'zbekistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi o'rinbosari:
"Islom sivilizatsiyasi markazi oʻzbek xalqining yuksak estetik didini yorqin aks ettiruvchi noyob makon sifatida kuchli taassurot qoldiradi. Islom madaniyati oʻzining yorqin, rang-barang va samimiy fazilatlari bilan ajralib turadi. Bu uni ham mahalliy, ham xalqaro madaniyat uchun namuna qiladi."
Markazning Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilishi ushbu loyihaning ko'lami va yuqori darajada amalga oshirilishini tasdiqlaydi. Bu e'tirof o'zbek xalqining qat'iyatini va katta g'oyalarni amalga oshirish qobiliyatini namoyish etadi.
2050-yilgacha bo'lgan rivojlanish strategiyasini taqdim etuvchi "Yangi O'zbekiston – Yangi Uyg'onish davri poydevori" bo'limi delegatsiya tomonidan yuqori baholandi. Ular tarix va kelajak o'rtasidagi bog'liqlik bu yerda ayniqsa yaqqol ko'rinib turganini ta'kidladilar.
Ekskursiya yakunida mehmonlar Markazning eng ta'sirli joylaridan biri - Qur'on zaliga tashrif buyurishdi. Zalning markazida 7-asrga oid Usmon Mushafi joylashgan bo'lib, uning atrofida Qur'onning 114 nusxasi joylashgan. To'rt daqiqalik golografik xaritalash delegatsiyada chuqur taassurot qoldirdi. Ayniqsa, 45 tonnalik qandilda O'zbekiston bayrog'i tasviri paydo bo'lgan so'nggi lahza qiziqarli bo'ldi.
Tashrifdan so'ng, Italiya delegatsiyasi Markaz faoliyatini yuqori baholadi va uni O'zbekiston va xalqaro hamjamiyat uchun muhim ilmiy va ta'lim platformasi sifatida e'tirof etdi. Bunday maydonlar xalqlar o'rtasidagi madaniy muloqotni mustahkamlashda muhim rol o'ynashi ta'kidlandi.
