Қабулга келганларнинг аксарияти фирибгарлик қурбони бўлгани, тергов жараёнлари узоқ йиллардан бери пайсалга солинаётгани ва айрим ички ишлар ходимларининг хатти-ҳаракатларидан норози эканликларини баён қилишди.
Хусусан, Наманган вилояти Норин туманидан келган аёлнинг куйиниб гапиришича, Тошкентдаги автосалонлардан бири 103 нафар фуқаронинг жами 5,5 миллиард сўм пулини фирибгарлик йўли билан ўзлаштириб кетган. Унинг турмуш ўртоғи банкдан қарз олиб, касалванд бўлиб қолган, машина эса ким ошди савдосига қўйиб юборилган. У учта чиғириқдан ўтиб, тўртинчисига — вазир қабулига кира олмай сарсон бўлаётганини айтди.
Россия фуқароси бўлган бошқа бир мурожаатчи эса ички ишлар ходими аралашган фирибгарлик қурбони бўлганини билдирди. Ундан 177 минг АҚШ доллари ўзлаштирилган бўлиб, мазкур иш бўйича суд ҳукми чиқиб, бир кишига 9 йил жазо берилган ва 1 миллиард 204 миллион сўм зарар аниқланган бўлса-да, қолган жавобгарлик масалалари ва зарарни ундириш пайсалга солинмоқда.
Тошкентнинг Юнусобод туманидан келган тадбиркор аёл ҳам 25 йил Россияда ишлаб топган маблағини Ўзбекистонга инвестиция сифатида киритганини (5 та уй ва нақд пуллар), бироқ фирибгарлар туфайли 497 минг доллар зарар кўрганини айтди. Иши 2 йил-у 3 ойдан бери чўзилаётгани ва терговчилар сотиб олингани ҳақида таҳдидлар эшитаётганидан норози эканини билдирди.
Бундан ташқари, жиззахлик собиқ ҳарбий хизматчи оддий телефон ишлатгани (онасининг соғлиғидан хабар олиш учун) сабабли 9 йиллик бенуқсон фаолиятидан сўнг ноҳақ ишдан бўшатилганини айца, Қашқадарёнинг Чироқчи туманидан келган фуқаро ўғли томонидан алдов йўли билан дўкони ва машинаси олиб қўйилгани, 2026 йил апрел ойидан бери мурожаатлари маҳаллий ИИБ томонидан шунчаки ёпиб юборилаётганини баён қилди. Бироқ қабул қилинганлар орасида иши ижобий ҳал бўлиб, вазирлик раҳбариятига ўз миннатдорчилигини билдирган фуқаролар ҳам бўлди.
Вазирлик вакилларининг тушунтиришича, мурожаатларнинг жуда катта қисми аслида шартномавий-ҳуқуқий муносабатлар, фуқароларнинг ўзаро олди-бердилари ва фирибгарлик масалалари билан боғлиқ. ИИВ матбуот котиби Шоҳрух Ғиёсовга кўра кўп ҳолатларда фуқароларга ҳуқуқий тушунчалар берилмоқда. “Муаммоларнинг бир қисми суд ва прокуратура органларига тегишли бўлса-да, одамлар барибир бизга келишмоқда. Сабаби — бошқа вазирликлар ҳали бу даражада катта масштабда ва очиқ тарзда фуқароларни қабул қилиш тизимини йўлга қўймаган”, дейди Ғиёсов. Шунингдек, ижтимоий тармоқларда ички ишлар ходимлари билан боғлиқ учраётган салбий ҳолатлар тизим имижига катта таъсир кўрсатаётгани тан олинди. ИИВ энг кўп сонли шахсий таркибга эга ва фуқаролар билан энг кўп тўғридан тўғри мулоқот қиладиган орган бўлгани боис хато ва камчиликлар кўзга тез ташланади. Ҳозирда ушбу камчиликларни камайтириш устида жиддий иш олиб борилмоқда.
Ғиёсовга кўра иссиқ кунларни инобатга олган ҳолда, қабул икки хил форматда ташкил этилган. Эрталаб соат 10:00 дан 16:00 гача Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти фуқаролари бевосита қабул қилинган бўлса, соат 16:00 дан кейин узоқ вилоятлардаги фуқаролар учун масофавий онлайн қабул бошланди. Қабулда нафақат вазир, балки унинг комплаенс бўйича ўринбосари, Тошкент шаҳар ИИББ бошлиғи, тергов, кадрлар ва бошқа барча соҳавий хизмат раҳбарлари ҳам иштирок этиб, муаммоларни жойида ўрганди. Қўшимча ўрганиш талаб этадиган ҳар бир мурожаат вазирлик томонидан қатъий назоратга олинди ва тез орада бу каби сайёр қабулларни вилоятларнинг ўзида ҳам ўтказиш режалаштирилган.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, хусусий мулкий низолар, фирибгарлик ва маҳаллий ижро органларининг сусткашлиги одамларни республика даражасидаги юқори идораларга келишга мажбур қилмоқда. Ички ишлар вазирлиги томонидан ташкил этилаётган бу каби очиқ мулоқотлар аҳоли учун охирги умид бекатига айланган бўлса, тизимнинг ўзи учун қуйи бўғинлардаги камчиликларни яққол кўрсатиб берувчи кўзгу вазифасини ўтаяпти. Вазирлик масъулларининг таъкидлашича, фуқаролар ишончини оқлаш ва тизим ходимлари билан боғлиқ хатоликларни камайтириш учун назорат янада кучайтирилади, мурожаатларнинг ижроси эса тўлиқ якунига етгунга қадар эътиборда қолади.
Муҳаммад Али Қозоқов тайёрлади.
